Oriel Davies Gallery
Y Parc, Y Drenewydd
Powys SY16 2NZ
Rhif ffôn: +44 (0) 1686 625041
Ffacs: +44 (0) 1686 623633
E-bost: desk@orieldavies.org
 
Llun-Gwener 10yb-5yh
Sadwrn 10yb-5yh
 

 

 

Song for Newtown

Yvonne Buchheim

23 Chwefror 2007 - 22 Ebrill 2007

Image 1 of 3 next >   Yvonne Buchheim, 'Song for Newtown'(still) 2007

Cân i'r Drenewydd yw'r ychwanegiad diweddaraf at archif caneuon Yvonne Buchheim. Mae'r prosiect hwn yn ymchwiliad sy'n parhau i'r cysylltiadau rhwng cân a hunaniaeth, canu fel dull o fynegi a chysylltu, a beth mae'r broses o ffilmio pobl yn canu yn ei ddatgelu amdanyn nhw.

Dechreuodd Yvonne ei hymchwiliadau yn 2003. Ei man cychwyn oedd ymateb i gasgliad o ganeuon yr athronydd o'r ddeunawfed ganrif Johann G Herder a'i ddamcaniaeth gysylltiedig, oedd yn awgrymu bod hynodrwydd diwylliannol pobl yn cael ei adlewyrchu yn eu caneuon. Mae gwaith Yvonne yn ymchwilio i sut mae syniad Herder yn cysylltu â diwylliant cyfoes, a ph'run ai all caneuon arbennig ddiffinio lle, gwlad, diwylliant neu bobl benodol. Mae'n brosiect sydd bellach wedi mynd ag Yvonne i drefi a dinasoedd yn y DU, yr Almaen, Iwerddon a Ffrainc, UDA ac Iran a'r Drenewydd yw'r lleoliad ar gyfer ei phrosiect diweddaraf a mwyaf uchelgeisiol hyd yma.

Ym Mawrth eleni, gwahoddwyd Yvonne i weithio fel artist preswyl yn Oriel Davies Gallery am ddau fis, i ymchwilio i beth mae'r gwahanol ganeuon a genir gan bobl y Drenewydd yn ei ddatgelu amdanynt, ac am y dref ei hun.

Cysylltodd Yvonne â phobl o bob rhan o'r Drenewydd a'u gwahodd i ganu o flaen camera fideo. Cafodd ymateb enfawr, gan arwain at berfformiadau gan 144 o unigolion. Gwnaed y rhain yn set o bortreadau fideo dadlennol a phersonol iawn. Roedd y broses o ffilmio'r cantorion yn holl bwysig, gan ymchwilio i'r berthynas rhwng y canwr, Yvonne fel gweithredwr y camera, a'r camera ei hun. Gofynnwyd i'r cyfranogwyr am berfformiadau difyfyr heb baratoi, a oedd yn dangos enghreifftiau o hunanhyder, embaras, urddas, sgil, mwynhad, undod a sensitifrwydd: canu fel gweithred breifat yn aml a oedd wedi ei droi yn berfformiad cyhoeddus, heb ymarfer, a oedd yn ddadlennol ac yn deimladwy.

Wrth i'r preswyliad fynd rhagddo dechreuodd Yvonne ymchwilio i berthynas pobl gyda chaneuon mewn cyd-destun ehangach. Casglodd sylwadau am ganu drwy holiaduron ym Marchnad Dan Do y Drenewydd, lle bu'n cynnal stondin yn gwahodd pobl i gyfnewid sylwadau am ddarn o gacen. Cafodd rhai o'r sylwadau hyn eu defnyddio wedyn i greu cân wreiddiol - I Took My Song to Market drwy gydweithrediad â'r cyfansoddwr lleol Iris Gordijn a chôr Vox Orbis. Datblygodd Yvonne berthynas hefyd gyda Pharti Cut Lloi, côr Cymraeg ei iaith o Ddyffryn Banw, sydd yn yr arddangosfa yn arddangos cryfder y traddodiad cynhenid o ganu Cymraeg.

Daeth preswyliad Yvonne i ben ar 21 Ebrill 2007, ac yn ystod y pedair wythnos ganlynol gweithiodd i ddwyn ynghyd gwahanol elfennau o'r prosiect fel yr arddangosfa Cân i'r Drenewydd. Mae'r sioe yn cyflwyno gwaith fideo, ffotograffiaeth, recordiadau sain a gosodiad taffi Ffuglen Amhosibl Traddodiad sy'n cyfeirio at draddodiad lleol sydd bellach bron wedi mynd yn angof. Gyda'i gilydd mae'r gweithdai hyn yn rhoi fframwaith a gwreiddiau i agweddau gwahanol y diwylliant a'r hunaniaeth gyfoes sy'n ffurfio'r Drenewydd heddiw.

Hoffai Oriel Davies Gallery ac Yvonne Buchheim ddiolch i'r holl bobl a gyfrannodd at y prosiect a'r arddangosfa, ac a helpodd i greu'r portread bywiog hwn o dref amrywiol yng Nghanolbarth Cymru. Diolchir yn arbennig i'r holl gantorion y rhoddwyd sylw iddynt yn Cân i'r Drenewydd, Parti Cut Lloi, Iris Gordijn a Chôr Vox Orbis.

Ganwyd Yvonne Buchheim ym 1972, yn Weimar, yr Almaen. Fe'i lleolir ar hyn o bryd ym Mryste lle mae'n darlithio ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr. Cefnogwyd Cân i'r Drenewydd yn hael iawn gan Public Art Wales (Cywaith Cymru.Artwork Wales a CBAT yn flaenorol), Sefydliad Esmée Fairbairn ac Ymddiriedolaeth Elusennol Stadiwm y Mileniwm.